Cách bảo quản đồ dát vàng trong mùa ẩm

Miền Bắc, đặc biệt là Hà Nội, thường có những giai đoạn mưa ẩm, nồm kéo dài với độ ẩm không khí cao. Đây là điều kiện thời tiết có thể ảnh hưởng đến nhiều vật dụng nội thất, đồ trang trí và đặc biệt là các sản phẩm được hoàn thiện bằng kỹ thuật dát vàng.

Dát vàng mang lại vẻ đẹp sang trọng, nổi bật cho bề mặt gỗ, tượng, phù điêu, nội thất, tranh và nhiều sản phẩm trang trí khác. Tuy nhiên, để bề mặt dát vàng duy trì được độ sáng đẹp và hạn chế các vấn đề như bong tróc, phồng rộp, bám ẩm hay xuống cấp, việc bảo quản đúng cách trong mùa ẩm là rất quan trọng.

Vậy đồ dát vàng cần được bảo quản như thế nào khi thời tiết mưa ẩm, nồm kéo dài?

1. Độ ẩm có ảnh hưởng đến đồ dát vàng như thế nào?

Một số vấn đề có thể xuất hiện nếu sản phẩm được thi công hoặc bảo quản không đúng cách gồm: Bề mặt mất đi độ sáng bóng ban đầu nếu thường xuyên tiếp xúc môi trường ẩm ướt, bụi bặm; một số vị trí có thể xuất hiện hiện tượng bong, phồng hoặc nứt nếu kết cấu các lớp bên dưới không ổn định hoặc chịu tác động vật lý…

Khi môi trường có độ ẩm cao trong thời gian dài, hơi ẩm có thể tác động đến các lớp vật liệu bên dưới hoặc xung quanh lớp dát. Đặc biệt với những sản phẩm sử dụng nền gỗ, thạch cao, vật liệu có khả năng hấp thụ và thay đổi theo độ ẩm môi trường, việc kiểm soát điều kiện bảo quản càng cần được chú ý.

2. Hạn chế đặt đồ dát vàng ở những vị trí dễ bị ẩm

Trong mùa mưa ẩm, vị trí đặt sản phẩm có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng bảo quản. Với tượng dát vàng, tranh dát vàng, đồ nội thất hoặc các chi tiết trang trí, nên hạn chế đặt trực tiếp tại:

- Khu vực sát tường thường xuyên bị ẩm.

- Vị trí gần cửa sổ hoặc cửa ra vào thường xuyên hắt mưa.

- Khu vực có nước bắn trực tiếp.

- Nơi có hiện tượng ngưng tụ hơi nước.

- Khu vực kín, ít lưu thông không khí nhưng độ ẩm cao.

- Sàn nhà hoặc khu vực có nguy cơ bị nước đọng.

3. Kiểm soát độ ẩm trong không gian bảo quản

Một trong những giải pháp hiệu quả nhất để bảo vệ đồ dát vàng trong mùa nồm là kiểm soát môi trường xung quanh, thay vì chỉ tập trung xử lý trên bề mặt sản phẩm.

Nếu sản phẩm được trưng bày trong nhà, có thể sử dụng máy hút ẩm, điều hòa có chế độ hút ẩm, hệ thống thông gió lưu thông không khí…

Đối với những sản phẩm có giá trị cao như tượng, phù điêu, nội thất dát vàng hoặc các hạng mục trang trí lớn, việc duy trì môi trường ổn định sẽ có ý nghĩa hơn nhiều so với việc xử lý khi sản phẩm đã xuất hiện dấu hiệu hư hỏng.

4. Không lau đồ dát vàng bằng khăn quá ướt

Một sai lầm khá phổ biến khi vệ sinh đồ dát vàng trong mùa ẩm là sử dụng khăn ướt để lau toàn bộ bề mặt.

Việc đưa thêm nước hoặc hơi ẩm lên bề mặt không phải lúc nào cũng cần thiết. Đặc biệt đối với các sản phẩm có nhiều chi tiết chạm khắc, khe nhỏ hoặc cấu tạo nhiều lớp, hơi ẩm có thể lưu lại ở những vị trí khó thoát.

Để vệ sinh thông thường, nên ưu tiên khăn mềm, sạch và khô để nhẹ nhàng loại bỏ bụi trên bề mặt.

Với những sản phẩm có nhiều hoa văn, phù điêu hoặc chi tiết nhỏ, có thể sử dụng dụng cụ vệ sinh mềm, phù hợp để loại bỏ bụi mà không tạo áp lực lớn lên lớp dát.

5. Không nên di chuyển đồ dát vàng quá nhiều trong thời tiết ẩm

Đối với những sản phẩm lớn như bình phong, vách trang trí, tượng, nội thất hoặc các chi tiết dát vàng kích thước lớn, việc di chuyển trong mùa mưa cần được hạn chế nếu không thực sự cần thiết.

Khi vận chuyển, sản phẩm có thể đồng thời chịu tác động của: độ ẩm + va chạm + rung động + thay đổi nhiệt độ. Những tác động này có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến bề mặt hoàn thiện, đặc biệt với những sản phẩm đã sử dụng lâu năm hoặc có kết cấu phức tạp.

Nếu bắt buộc phải vận chuyển, cần có phương án đóng gói, che chắn và bảo vệ bề mặt phù hợp trong điều kiện mưa nồm.

6. Cách xử lý đồ dát vàng sau khi mùa nồm ẩm đi qua

Khi thời tiết nồm ẩm kết thúc, không nên bỏ qua việc kiểm tra và chăm sóc lại các sản phẩm dát vàng. Sau một thời gian dài tiếp xúc với môi trường có độ ẩm cao, hãy kiểm tra toàn bộ bề mặt để phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường như bong tróc, phồng rộp, nứt, đổi màu hoặc các vị trí có dấu hiệu xuống cấp. Với sản phẩm dát vàng trên nền gỗ, cần chú ý thêm tình trạng cong vênh, nứt hoặc biến dạng của phần nền, bởi những thay đổi này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lớp dát bên trên.

Sau khi kiểm tra, nên vệ sinh nhẹ nhàng bằng khăn mềm, sạch và khô để loại bỏ bụi bẩn và hơi ẩm còn bám trên bề mặt. Không nên sử dụng khăn quá ướt, hóa chất tẩy rửa mạnh hoặc chà xát trực tiếp lên lớp dát vàng. Đồng thời, cần tạo điều kiện để sản phẩm được thông thoáng và khô ổn định, tránh phơi dưới ánh nắng hoặc sử dụng nguồn nhiệt mạnh để làm khô nhanh.