3 thức cột La Mã cổ điển

Nói đến kiến trúc cổ điển chúng ta phải nói đến kiến trúc của cột trụ cổ điển hay còn gọi là thức cột. Nó là một phần không thể thiếu trong cấu tạo kiến trúc. Có 3 loại cột cổ điển bao gồm cột Doric, Ionic và Corinthian đều bắt nguồn từ Hy Lạp. Sau đó người La Mã đã sáng tạo nên cột Tuscan là loại đơn giản hơn của cột Doric nhưng hoa văn nhiều hơn cột Corinthian. Thức cột là hệ thống tỷ lệ và hình thức trang trí cột, là cách người Hy Lạp cổ đại tìm kiếm đến cái đẹp lý tưởng. Những thức cột Hy Lạp đã mang đến cho kiến trúc một hình thức, một sức sống, chịu đựng được thử thách của thời gian, biểu trưng cho vẻ đẹp khỏe mạnh và tinh tế của kiến trúc cổ điển.

Thức cột Doric

Thức cột Doric có hậu thân là thức cột Toscan, là thức cột cổ nhất và đơn giản nhất trong hệ thống các thức cột cổ điển. Thức này được hình thành từ một trụ thẳng đứng phình to ở đáy và không có phần đế cột lẫn không có phần đầu cột. Vẻ đẹp của thức cột này được so sánh với vẻ đẹp khỏe mạnh của người đàn ông cường tráng. Do vậy nó được sử dụng ở tầng dưới cùng của đấu trường Coliseum và có khả năng chịu lực cao nhất. Tỉ lệ đường kính cột và chiều cao là khoảng 1:4.

Đền Parthenon uy nghi và bí ẩn ở Athens, Hy Lạp.

Thức cột Ionic

Thức cột này mang dáng dấp nữ tính, giàu tính trang trí hơn cột Doric. Nguồn gốc của nó là Ionia, thuộc địa của Hy Lạp. Tỉ lệ đường kính cột và chiều cao là 1:9. Ngoài ra cột này có thêm đế cột ở phía dưới và đầu cột có hình đệm nhỏ, phía trên có hình xoắn ốc loe ra rồi cuộn vào trong. Các ngôi đền có cột này là đền Artemis ở Ephensus, đền Apollo Epikourios ở Bassae, đền Erecteyon ở Athena…

Thức cột Corinth

Thức cột Corinth ra đời sau hai cột trên, vào khoảng thế kỷ thứ V-TCN, có đường nét mảnh mai, giàu trang trí, đầu cột có nhiều chi tiết hoa lệ. Thức cột này do kiến trúc sư Callimachus sáng tạo ra. Cột này có ưu điểm là đối xứng nhiều chiều và có thể cảm nhận được trong không gian. Có thể thấy công trình sử dụng loại cột này tại đền Olympeion ở Athena.

Olympeion ở Athena