Để tạo nên một sản phẩm dát vàng đẹp, bền và đạt giá trị thẩm mỹ cao, người thợ cần chuẩn bị đầy đủ các vật liệu và dụng cụ chuyên dụng. Mỗi loại đều đóng vai trò riêng trong quá trình thi công, từ tạo độ bám dính, phủ vàng lên bề mặt cho đến bảo vệ thành phẩm sau khi hoàn thiện. Dưới đây là những vật tư cơ bản và quan trọng nhất trong nghề dát vàng.
1. Lá vàng
Lá vàng là vật liệu chính được sử dụng trong kỹ thuật dát vàng. Đây là những lá vàng được chế tác bằng cách cán ép vàng nguyên chất thành các lớp cực mỏng, có khả năng bám phủ lên nhiều loại bề mặt khác nhau như gỗ, thạch cao, composite, nhựa, kim loại hoặc đá. Ngoài ra trên thị trường còn loại lá vàng công nghiệp, được sử dụng phổ biến vì giá thành rẻ, dễ thi công.
Tùy theo nhu cầu sử dụng, người thợ có thể lựa chọn vàng lá thật 24K hoặc lá vàng công nghiệp. Vàng lá thật có ưu điểm nổi bật là màu sắc sang trọng, độ sáng tự nhiên và khả năng chống oxy hóa gần như tuyệt đối. Chính vì vậy, vật liệu này thường được sử dụng trong các công trình cao cấp như tượng Phật, đồ thờ, tranh nghệ thuật, nội thất sang trọng hoặc các hạng mục kiến trúc đặc biệt. Với những sản phẩm như đồ nội thất, phào chỉ hay đồ trang trí bình thường có thể chọn loại lá vàng công nghiệp để giảm chi phí. Vàng công nghiệp rất đa dạng màu sắc và hình thức, có thể ở dạng lá, dạng vụn vảy, dạng cuộn…
Chất lượng của lá vàng ảnh hưởng trực tiếp đến màu sắc, độ bóng và tuổi thọ của sản phẩm sau khi hoàn thiện. Vì vậy, việc lựa chọn nguồn vàng lá uy tín luôn là yếu tố được các nghệ nhân và đơn vị thi công chuyên nghiệp đặc biệt quan tâm.
2. Keo dát vàng
Nếu lá vàng là phần tạo nên vẻ đẹp bên ngoài thì keo dát vàng chính là yếu tố quyết định khả năng bám dính của lớp vàng trên bề mặt vật liệu.
Keo dát vàng được sử dụng để tạo lớp kết dính trước khi đặt vàng lá lên bề mặt cần trang trí. Một loại keo chất lượng cần có độ bám ổn định, thời gian khô phù hợp và không làm ảnh hưởng đến màu sắc tự nhiên của vàng.
Hiện nay, trên thị trường có nhiều dòng keo dát vàng khác nhau như keo nước, keo PU hoặc các loại keo/sơn truyền thống. Tùy theo điều kiện thi công và loại bề mặt, người thợ sẽ lựa chọn loại keo phù hợp nhằm đảm bảo vàng bám chắc, đều màu và hạn chế tối đa hiện tượng bong tróc sau này.
Đặc biệt, keo dát vàng còn ảnh hưởng đến độ sáng bóng, tính thẩm mỹ của lớp vàng sau dát. Vì vậy, người thợ cần lựa chọn loại keo phù hợp với chất liệu bề mặt đồ cần dát, đặc điểm bề mặt và cả nhu cầu dát vàng.
3. Phủ bảo vệ vàng
Sau khi hoàn thiện công đoạn dát vàng, cần được phủ thêm một lớp bảo vệ nhằm hạn chế tác động của môi trường và kéo dài tuổi thọ công trình.
Lớp phủ bảo vệ có tác dụng chống bụi bẩn, chống ẩm, giảm ảnh hưởng của tia UV và hạn chế hiện tượng oxy hóa đối với các loại kim loại lá như bạc hoặc đồng. Đặc biệt là giúp lớp vàng được đanh cứng hơn, tránh các tác động vật lý làm xước hay bong tróc vàng. Đối với những sản phẩm thường xuyên tiếp xúc với môi trường bên ngoài hoặc chịu tác động cơ học, lớp phủ bảo vệ càng trở nên cần thiết.
Phủ bảo vệ cũng có dòng phủ bảo vệ gốc nước và gốc PU, một hoặc hai thành phần. Mỗi loại phủ lại có đặc điểm riêng, phù hợp với các loại lá vàng khác nhau và việc lựa chọn loại phủ cũng còn phụ thuộc vào yếu tố chủ quan của người thợ.
Ví dụ: phủ bảo vệ gốc nước không sử dụng cho các loại lá vàng có thành phần kim loại đồng.
4. Bút chổi lông các loại
Trong nghề dát vàng, bút chổi là nhóm dụng cụ được sử dụng thường xuyên nhất. Mỗi loại chổi sẽ đảm nhận một chức năng riêng trong quá trình thi công, từ quét keo, dặm vàng cho đến xử lý các chi tiết nhỏ.
Chổi được dùng để dặm vàng, làm vệ sinh sau dát hay quét phủ bảo vệ phải đảm bảo được các yếu tố mềm mại để không làm xước vàng. Còn tùy thuộc vào đặc điểm bề mặt mà chọn loại chổi có đầu lông nhọn hay tròn hay vuông.
Bên cạnh đó còn có các loại cọ lông mềm chuyên dùng để quét keo, xử lý hoa văn hoặc thi công trên những chi tiết có độ tinh xảo cao. Đối với các sản phẩm chạm khắc phức tạp, việc lựa chọn đúng loại bút chổi giúp người thợ kiểm soát tốt hơn quá trình thi công, hạn chế hao hụt vật liệu và nâng cao chất lượng thành phẩm.
Kết luận
Lá vàng, keo dát vàng, phủ bảo vệ và các loại bút chổi chuyên dụng là những vật liệu, dụng cụ cơ bản nhưng đóng vai trò quyết định trong toàn bộ quá trình dát vàng. Việc lựa chọn đúng sản phẩm và sử dụng phù hợp với từng công đoạn không chỉ giúp nâng cao hiệu quả thi công mà còn đảm bảo chất lượng, độ bền và tính thẩm mỹ của thành phẩm.
Đối với những người mới học nghề cũng như các đơn vị thi công chuyên nghiệp, đầu tư vào vật tư chất lượng là nền tảng quan trọng để tạo nên những công trình dát vàng đẹp, bền và mang giá trị lâu dài.
Zalo
Tiktok
Youtube
Messenger
